अथर्ववेद काण्ड 08

(8,1।1अ) अन्तकाय मृत्यवे नमः प्राना अपाना इह ते रमन्ताम्|
(8,1।1च्) इहायम् अस्तु पुरुषः सहासुना सूर्यस्य भागे अमृतस्य लोके ||1||

(8,1।2अ) उद् एनं भगो अग्रभीद् उद् एनं सोमो अंशुमान्|
(8,1।2च्) उद् एनं मरुतो देवा उद् इन्द्राग्नी स्वस्तये ||2||

(8,1।3अ) इह ते ‘सुर् इह प्राण इहायुर् इह ते मनः|
(8,1।3च्) उत् त्वा निरृत्याः पाशेभ्यो दैव्या वचा भरामसि ||3||

(8,1।4अ) उत् क्रामातः पुरुष माव पत्था मृत्योः पढ्वीषम् अवमुञ्चमानः|
(8,1।4च्) मा छित्था अस्माल् लोकाद् अग्नेः सूर्यस्य संदृशः ||4||

(8,1।5अ) तुभ्यं वातः पवतां मातरिश्वा तुभ्यं वर्षन्त्व् अमृतान्य् आपः|
(8,1।5च्) सूर्यस् ते तन्वे शं तपाति त्वाम् मृत्युर् दयतां मा प्र मेष्ठाः ||5||

(8,1।6अ) उद्यानं ते पुरुष नावयानं जीवातुं ते दक्षतातिं कृनोमि|
(8,1।6च्) आ हि रोहेमम् अमृतं सुखं रथम् अथ जिर्विर् विदथम् आ वदासि ||6||

(8,1।7अ) मा ते मनस् तत्र गान् मा तिरो भून् मा जीवेभ्यः प्र मदो मानु गाः पितॄन्|
(8,1।7च्) विश्वे देवा अभि रक्षन्तु त्वेह ||7||

(8,1।8अ) मा गतानाम् आ दीधीथा ये नयन्ति परावतम्|
(8,1।8च्) आ रोह तमसो ज्योतिर् एह्य् आ ते हस्तौ रभामहे ||8||

(8,1।9अ) श्यामश् च त्वा मा शबलश् च प्रेषितौ यमस्य यौ पथिरक्षी श्वानौ|
(8,1।9च्) अर्वाङ् एहि मा वि दीध्यो मात्र तिष्ठः पराङ्मनाः ||9||

(8,1।10अ) मैतं पन्थाम् अनु गा भीम एष येन पूर्वं नेयथ तं ब्रवीमि|
(8,1।10च्) तम एतत् पुरुष मा प्र पत्था भयं परस्ताद् अभयं ते अर्वाक् ||10|| {1}

(8,1।11अ) रक्षन्तु त्वाग्नयो ये अप्स्व् अन्ता रक्षतु त्वा मनुष्या यम् इन्धते|
(8,1।11च्) वैश्वानरो रक्षतु जातवेदा दिव्यस् त्वा मा प्र धाग् विद्युता सह ||11||

(8,1।12अ) मा त्वा क्रव्याद् अभि मंस्तारात् संकसुकाच् चर रक्षतु त्वा द्यौ रक्षतु|
(8,1।12च्) पृथिवी सूर्यश् च त्वा रक्षतां चन्द्रमाश् च|
(8,1।12ए) अन्तरिक्षं रक्षतु देवहेत्याः ||12||

(8,1।13अ) बोधश् च त्वा प्रतिबोधश् च रक्षताम् अस्वप्नश् च त्वानवद्राणश् च रक्षताम्|
(8,1।13च्) गोपायंश् च त्वा जागृविश् च रक्षताम् ||13||

(8,1।14अ) ते त्वा रक्षन्तु ते त्वा गोपायन्तु तेभ्यो नमस् तेभ्यः स्वाहा ||14||

(8,1।15अ) जीवेभ्यस् त्वा समुदे वायुर् इन्द्रो धाता दधातु सविता त्रायमाणः|
(8,1।15च्) मा त्वा प्राणो बलं हासीद् असुं ते ‘नु ह्वयामसि ||15||

(8,1।16अ) मा त्वा जम्भः संहनुर् मा तमो विदन् मा जिह्वा बर्हिस् प्रमयुः कथा स्याः|
(8,1।16च्) उत् त्वादित्या वसवो भरन्तूद् इन्द्राग्नी स्वस्तये ||16||

(8,1।17अ) उत् त्वा द्यौर् उत् पृथिव्य् उत् प्रजापतिर् अग्रभीत्|
(8,1।17च्) उत् त्वा मृत्योर् ओषधयः सोमराज्ञीर् अपीपरन् ||17||

(8,1।18अ) अयं देवा इहैवास्त्व् अयं मामुत्र गाद् इतः|
(8,1।18च्) इमं सहस्रवीर्येण मृत्योर् उत् पारयामसि ||18||

(8,1।19अ) उत् त्वा मृत्योर् अपीपरं सं धमन्तु वयोधसः|
(8,1।19च्) मा त्वा व्यस्तकेश्यो मा त्वाघरुदो रुदन् ||19||

(8,1।20अ) आहार्षम् अविदं त्वा पुनर् आगाः पुनर्णवः|
(8,1।20च्) सर्वाङ्ग सर्वं ते चक्षुः सर्वम् आयुश् च ते ‘विदम् ||20||

(8,1।21अ) व्य् अवात् ते ज्योतिर् अभूद् अप त्वत् तमो अक्रमीत्|
(8,1।21च्) अप त्वन् मृत्युं निरृतिम् अप यक्ष्मं नि दध्मसि ||21|| {2}

(8,2।1अ) आ रभस्वेमाम् अमृतस्य श्नुष्टिम् अछिद्यमाना जरदष्टिर् अस्तु ते|
(8,2।1च्) असुं त आयुः पुनर् आ भरामि रजस् तमो मोप गा मा प्र मेष्ठाः ||1||

(8,2।2अ) जीवतां ज्योतिर् अभ्येह्य् अर्वाङ् आ त्वा हरामि शतशारदाय|
(8,2।2च्) अवमुञ्चन् मृत्युपाशान् अशस्तिं द्राघीय आयुः प्रतरं ते दधामि ||2||

(8,2।3अ) वातात् ते प्रानम् अविदं सूर्याच् चक्षुर् अहं तव|
(8,2।3च्) यत् ते मनस् त्वयि तद् धारयामि सं वित्स्वाङ्गैर् वद जिह्वयालपन् ||3||

(8,2।4अ) प्राणेन त्वा द्विपदां चतुष्पदाम् अग्निम् इव जातम् अभि सं धमामि|
(8,2।4च्) नमस् ते मृत्यो चक्षुषे नमः प्राणाय ते ‘करम् ||4||

(8,2।5अ) अयं जीवतु मा मृतेमं सम् ईरयामसि|
(8,2।5च्) कृणोम्य् अस्मै भेषजं मृत्यो मा पुरुषं वधीः ||5||

(8,2।6अ) जीवलां नघारिषां जीवन्तीम् ओषधीम् अहम्|
(8,2।6च्) त्रायमाणां सहमानां सहस्वतीम् इह हुवे ‘स्मा अरिष्टतातये ||6||

(8,2।7अ) अधि ब्रूहि मा रभथाः सृजेमं तवैव सन्त् सर्वहायाः इहास्तु|
(8,2।7च्) भवाशर्वौ मृढतं शर्म यछतम् अपसिध्य दुरितं धत्तम् आयुः ||7||

(8,2।8अ) अस्मै मृत्यो अधि ब्रूहीमं दयस्वोद् इतो ‘यम् एतु|
(8,2।8च्) अरिष्टः सर्वाङ्गः सुश्रुज् जरसा शतहायन आत्मना भुजम् अश्नुताम् ||8||

(8,2।9अ) देवानां हेतिः परि त्वा वृणक्तु पारयामि त्वा रजस उत् त्वा मृत्योर् अपीपरम्|
(8,2।9च्) आराद् अग्निं क्रव्यादं निरूहं जीवातवे ते परिधिं दधामि ||9||

(8,2।10अ) यत् ते नियानं रजसं मृत्यो अनवधर्ष्यम्|
(8,2।10च्) पथ इमं तस्माद् रक्षन्तो ब्रह्मास्मै वर्म कृण्मसि ||10|| {3}

(8,2।11अ) कृणोमि ते प्राणापानौ जरां मृत्युं दीर्घम् आयुः स्वस्ति|
(8,2।11च्) वैवस्वतेन प्रहितान् यमदूतांश् चरतो ‘प सेधामि सर्वान् ||11||

(8,2।12अ) आराद् अरातिं निरृतिं परो ग्राहिं क्रव्यादः पिशाचान्|
(8,2।12च्) रक्षो यत् सर्वं दुर्भूतं तत् तम इवाप हन्मसि ||12||

(8,2।13अ) अग्नेष् ट प्रानम् अमृताद् आयुष्मतो वन्वे जातवेदसः|
(8,2।13च्) यथा न रिष्या अमृतः सजूर् असस् तत् ते कृणोमि तद् उ ते सम् ऋध्यताम् ||13||

(8,2।14अ) शिवे ते स्तां द्यावापृथिवी असंतापे अभिश्रियौ|
(8,2।14च्) शं ते सूर्य आ तपतु शं वातो वातु ते हृदे|
(8,2।14ए) शिवा अभि क्षरन्तु त्वापो दिव्याः पयस्वतीः ||14||

(8,2।15अ) शिवास् ते सन्त्व् ओषधय उत् त्वाहार्षम् अधरस्या उत्तरां पृथिवीम् अभि|
(8,2।15च्) तत्र त्वादित्यौ रक्षतां सूर्याचन्द्रमसाव् उभा ||15||

(8,2।16अ) यत् ते वासः परिधानं यां नीविं कृणुषे त्वम्|
(8,2।16च्) शिवं ते तन्वे तत् कृण्मः संस्पर्शे ‘द्रूक्ष्णम् अस्तु ते ||16||

(8,2।17अ) यत् क्षुरेण मर्चयता सुतेजसा वप्ता वपसि केशश्मश्रु|
(8,2।17च्) शुभं मुखं मा न आयुः प्र मोषीः ||17||

(8,2।18अ) शिवौ ते स्तां व्रीहियवाव् अबलासाव् अदोमधौ|
(8,2।18च्) एतौ यक्ष्मं वि बाधेते एतौ मुञ्चतो अंहसः ||18||

(8,2।19अ) यद् अश्नासि यत् पिबसि धान्यं कृष्याः पयः|
(8,2।19च्) यद् आद्यं यद् अनाद्यं सर्वं ते अन्नम् अविषं कृणोमि ||19||

(8,2।20अ) अह्ने च त्वा रात्रये चोभाभ्यां परि दद्मसि|
(8,2।20च्) अरायेभ्यो जिघत्सुभ्य इमं मे परि रक्षत ||20|| {4}

(8,2।21अ) शतं ते ‘युतं हायनान् द्वे युगे त्रीणि चत्वारि कृण्मः|
(8,2।21च्) इन्द्राग्नी विश्वे देवास् ते ‘नु मन्यन्ताम् अहृणीयमानाः ||21||

(8,2।22अ) शरदे त्वा हेमन्ताय वसन्ताय ग्रीष्माय परि दद्मसि|
(8,2।22च्) वर्षाणि तुभ्यं स्योनानि येषु वर्धन्त ओषधीः ||22||

(8,2।23अ) मृत्युर् ईशे द्विपदां मृत्युर् ईशे चतुष्पदाम्|
(8,2।23च्) तस्मात् त्वां मृत्योर् गोपतेर् उद् भरामि स मा बिभेः ||23||

(8,2।24अ) सो ‘रिष्ट न मरिष्यसि न मरिष्यसि मा बिभेः|
(8,2।24च्) न वै तत्र म्रियन्ते नो यन्ति अधमं तमः ||24||

(8,2।25अ) सर्वो वै तत्र जीवति गौर् अश्वः पुरुषः पशुः|
(8,2।25च्) यत्रेदं ब्रह्म क्रियते परिधिर् जीवनाय कम् ||25||

(8,2।26अ) परि त्वा पातु समानेभ्यो ‘भिचारात् सबन्धुभ्यः|
(8,2।26च्) अमम्रिर् भवामृतो ‘तिजीवो मा ते हासिषुर् असवः शरीरम् ||26||

(8,2।27अ) ये मृत्यव एकशतं या नाष्ट्रा अतितार्याः|
(8,2।27च्) मुञ्चन्तु तस्मात् त्वां देवा अग्नेर् वैश्वानराद् अधि ||27||

(8,2।28अ) अग्नेः शरीरम् असि पारयिष्णु रक्षोहासि सपत्नहा|
(8,2।28च्) अथो अमीवचातनः पूतुद्रुर् नाम भेषजम् ||28|| {5}

(8,3।1अ) रक्षोहणं वाजिनम् आ जिघर्मि मित्रं प्रथिष्ठम् उप यामि शर्म|
(8,3।1च्) शिशानो अग्निः क्रतुभिः समिद्धः स नो दिवा स रिषः पातु नक्तम् ||1||

(8,3।2अ) अयोदंष्ट्रो अर्चिषा यातुधानान् उप स्पृश जातवेदः समिद्धः|
(8,3।2च्) आ जिह्वया मूरदेवान् रभस्व क्रव्यादो वृष्ट्वापि धत्स्वासन् ||2||

(8,3।3अ) उभोभयाविन्न् उप धेहि दंष्ट्रौ हिंस्रः शिशानो ‘वरं परं च|
(8,3।3च्) उतान्तरिक्षे परि याह्य् अग्ने जम्भैः सं धेह्य् अभि यातुधानान् ||3||

(8,3।4अ) अग्ने त्वचं यातुधानस्य भिन्धि हिंस्राशनिर् हरसा हन्त्व् एनम्|
(8,3।4च्) प्र पर्वाणि जातवेदः शृणीहि क्रव्यात् क्रविष्णुर् वि चिनोत्व् एनम् ||4||

(8,3।5अ) यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस् तिष्ठन्तम् अग्न उत वा चरन्तम्|
(8,3।5च्) उतान्तरिक्षे पतन्तं यातुधानं तम् अस्ता विध्य शर्वा शिशानः ||5||

(8,3।6अ) यज्ञैर् इषूः संनममानो अग्ने इवाचा शल्यां अशनिभिर् दिहानः|
(8,3।6च्) ताभिर् विध्य हृदये यातुधानान् प्रतीचो बाहून् प्रति भङ्ग्ध्य् एषाम् ||6||

(8,3।7अ) उतारब्धान्त् स्पृनुहि जातवेद उतारेभाणां ऋष्टिभिर् यातुधानान्|
(8,3।7च्) अग्ने पूर्वो नि जहि शोशुचान आमादः क्ष्विङ्कास् तम् अदन्त्व् एनीः ||7||

(8,3।8अ) इह प्र ब्रूहि यतमः सो अग्ने यातुधानो य इदं कृणोति|
(8,3।8च्) तम् आ रभस्व समिधा यविष्ठ नृचक्षसश् चक्षुषे रन्धयैनम् ||8||

(8,3।9अ) तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यज्ञं प्राञ्चं वसुभ्यः प्र णय प्रचेतः|
(8,3।9च्) हिंस्रं रक्षांस्य् अभि शोशुचानं मा त्वा दभन् यातुधाना नृचक्षः ||9||

(8,3।10अ) नृचक्षा रक्षः परि पश्य विक्षु तस्य त्रीणि प्रति शृणीह्य् अग्रा|
(8,3।10च्) तस्याग्ने पृष्टीर् हरसा शृणीहि त्रेधा मूलं यातुधानस्य वृश्च ||10|| {6}

(8,3।11अ) त्रिर् यातुधानः प्रसितिं त एत्व् ऋतं यो अग्ने अनृतेन हन्ति|
(8,3।11च्) तम् अर्चिषा स्फूर्जयन् जातवेदः समक्षम् एनम् गृणते नि युङ्ग्धि ||11||

(8,3।12अ) यद् अग्ने अद्य मिथुना शपातो यद् वाचस् तृष्टं जनयन्त रेभाः|
(8,3।12च्) मन्योर् मनसः शरव्या जायते या तया विध्य हृदये यातुधानान् ||12||

(8,3।13अ) परा शृणीहि तपसा यातुधानान् पराग्ने रक्षो हरसा शृणीहि|
(8,3।13च्) परार्चिषा मूरदेवान् छृणीहि परासुतृपः शोशुचतः शृणीहि ||13||

(8,3।14अ) पराद्य देवा वृजिनं शृणन्तु प्रत्यग् एनं शपथा यन्तु सृष्टाः|
(8,3।14च्) वाचास्तेनं शरव ऋछन्तु मर्मन् विश्वस्यैतु प्रसितिं यातुधानः ||14||

(8,3।15अ) यः पौरुषेयेण क्रविषा समङ्क्ते यो अश्व्येन पशुना यातुधानः|
(8,3।15च्) यो अघ्न्याया भरति क्षीरम् अग्ने तेषां शीर्षाणि हरसापि वृश्च ||15||

(8,3।16अ) विषं गवां यातुधाना भरन्ताम् आ वृश्चन्ताम् अदितये दुरेवाः|
(8,3।16च्) परैणान् देवः सविता ददातु परा भागम् ओषधीनां जयन्ताम् ||16||

(8,3।17अ) संवत्सरीणं पय उस्रियायास् तस्य माशीद् यातुधानो नृचक्षः|
(8,3।17च्) पीयूषम् अग्ने यतमस् तितृप्सात् तं प्रत्यञ्चम् अर्चिषा विध्य मर्मणि ||17||

(8,3।18अ) सनाद् अग्ने मृणसि यातुधानान् न त्वा रक्षांसि पृतनासु जिग्युः|
(8,3।18च्) सहमूरान् अनु दह क्रव्यादो मा ते हेत्या मुक्षत दैव्यायाः ||18||

(8,3।19अ) त्वं नो अग्ने अधराद् उदक्तस् त्वं पश्चाद् उत रक्षा पुरस्तात्|
(8,3।19च्) प्रति त्ये ते अजरासस् तपिष्ठा अघशंसं शोशुचतो दहन्तु ||19||

(8,3।20अ) पश्चात् पुरस्ताद् अधराद् उतोत्तरात् कविः काव्येन परि पाह्य् अग्ने|
(8,3।20च्) सखा सखायम् अजरो जरिम्ने अग्ने मर्तां अमर्त्यस् त्वं नः ||20|| {7}

(8,3।21अ) तद् अग्ने चक्षुः प्रति धेहि रेभे शफारुजो येन पश्यसि यातुधानान्|
(8,3।21च्) अथर्ववज् ज्योतिषा दैव्येन सत्यं धूर्वन्तम् अचितं न्योष ||21||

(8,3।22अ) परि त्वाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि|
(8,3।22च्) धृषद्वर्णं दिवेदिवे हन्तारं भङ्गुरावतः ||22||

(8,3।23अ) विषेण भङ्गुरावतः प्रति स्म रक्षसो जहि |
(8,3।23च्) अग्ने तिग्मेन शोचिषा तपुरग्राभिर् अर्चिभिः ||23||

(8,3।24अ) वि ज्योतिषा बृहता भात्य् अग्निर् आविर् विश्वानि कृणुते महित्वा|
(8,3।24च्) प्रादेवीर् मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शृङ्गे रक्षोभ्यो विनिक्षे ||24||

(8,3।25अ) ये ते शृङ्गे अजरे जातवेदस् तिग्महेती ब्रह्मसंशिते|
(8,3।25च्) ताभ्यां दुर्हार्दम् अभिदासन्तं किमीदिनं|
(8,3।25ए) प्रत्यञ्चम् अर्चिषा जातवेदो वि निक्ष्व ||25||

(8,3।26अ) अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिर् अमर्त्यः|
(8,3।26च्) शुचिः पावक ईढ्यः ||26|| {8}

(8,4।1अ) इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं न्य् अर्पयतं वृषणा तमोवृधः|
(8,4।1च्) परा शृणीतम् अचितो न्य् ओषतं हतं नुदेथां नि शिशीतम् अत्त्रिणः ||1||

(8,4।2अ) इन्द्रासोमा सम् अघशंसम् अभ्य् अघं तपुर् ययस्तु चरुर् अग्निमां इव|
(8,4।2च्) ब्रह्मद्विषे क्रव्यादे घोरचक्षसे द्वेषो धत्तम् अनवायं किमीदिने ||2||

(8,4।3अ) इन्द्रासोमा दुष्कृतो वव्रे अन्तर् अनारम्भणे तमसि प्र विध्यतम्|
(8,4।3च्) यतो नैषां पुनर् एकश् चनोदयत् तद् वाम् अस्तु सहसे मन्युमच् छवः ||3||

(8,4।4अ) इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम्|
(8,4।4च्) उत् तक्षतं स्वर्यं1 पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः ||4||

(8,4।5अ) इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस् पर्य् अग्नितप्तेभिर् युवम् अश्महन्मभिः|
(8,4।5च्) तपुर्वधेभिर् अजरेभिर् अत्त्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम् ||5||

(8,4।6अ) इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना|
(8,4।6च्) यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपती इव जिन्वतम् ||6||

(8,4।7अ) प्रति स्मरेथां तुजयद्भिर् एवैर् हतं द्रुहो रक्षसो भङ्गुरावतः|
(8,4।7च्) इन्द्रासोमा दुष्कृते मा सुगं भूद् यो मा कदा चिद् अभिदासति द्रुहुः ||7||

(8,4।8अ) यो मा पाकेन मनसा चरन्तम् अभिचष्टे अनृतेभिर् वचोभिः|
(8,4।8च्) आप इव काशिना सम्गृभीता असन्न् अस्त्व् असतः इन्द्र वक्ता ||8||

(8,4।9अ) ये पाकशंसं विहरन्त एवैर् ये वा भद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः|
(8,4।9च्) अहये वा तान् प्रददातु सोम आ वा दधातु निरृतेर् उपष्ठे ||9||

(8,4।10अ) यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने अश्वानां गवां यस् तनूनाम्|
(8,4।10च्) रिपु स्तेन स्तेयकृद् दभ्रम् एतु नि ष हीयतां तन्वा तना च ||10|| {9}

(8,4।11अ) परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पृथिवीर् अधो अस्तु विश्वाः|
(8,4।11च्) प्रति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो मा दिवा दिप्सति यश् च नक्तम् ||11||

(8,4।12अ) सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच् चासच् च वचसी पस्पृधाते|
(8,4।12च्) तस्योर् यत् सत्यं यतरद् ऋजीयस् तद् इत् सोमो ‘वति हन्त्य् असत् ||12||

(8,4।13अ) न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति न क्षत्रियम् मिथुया धारयन्तम्|
(8,4।13च्) हन्ति रक्षो हन्त्य् आसद् वदन्तम् उभाव् इन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ||13||

(8,4।14अ) यदि वाहम् अनृतदेवो अस्मि मोघं वा देवां अप्यूहे अग्ने|
(8,4।14च्) किम् अस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे द्रोघवाचस् ते निरृथं सचन्ताम् ||14||

(8,4।15अ) अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस् ततप पुरुषस्य|
(8,4।15च्) अधा स वीरैर् दशभिर् वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्य् आह ||15||

(8,4।16अ) यो मायातुं यातुधानेत्य् आह यो वा रक्षाः शिचिर् अस्मीत्य् आह|
(8,4।16च्) इन्द्रस् तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोर् अधमस् पदीष्ट ||16||

(8,4।17अ) प्र या जिगाति खर्गलेव नक्तम् अप द्रुहुस् तन्वं1 गूहमाना|
(8,4।17च्) वव्रम् अनन्तम् अव सा पदीष्टिअ ग्रावाणो घ्नन्तु रक्षस उपब्दैः ||17||

(8,4।18अ) वि तिष्ठध्वम् मरुतो विक्ष्व् इछत गृभायत रक्षसः सं पिनष्टन्|
(8,4।18च्) वयो ये भूत्वा पतयन्ति नक्तभिर् ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ||18||

(8,4।19अ) प्र वर्तय दिवो ‘श्मानम् इन्द्र सोमशितं मघवन्त् सं शिशाधि|
(8,4।19च्) प्राक्तो अपाक्तो अधराद् उदक्तो ‘भि जहि रक्षसः पर्वतेन ||19||

(8,4।20अ) एत उ त्ये पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवो ‘दाभ्यम्|
(8,4।20च्) शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नुनं सृजद् अशनिं यातुमद्भ्यः ||20|| {10}

(8,4।21अ) इन्द्रो यातूनाम् अभवत् पराशरो हविर्मथीनाम् अभ्य् आविवासताम्|
(8,4।21च्) अभीद् उ शक्रः परशुर् यथा वनं पात्रेव भिन्दन्त् सत एतु रक्षसः ||21||

(8,4।22अ) उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि श्वयातुम् उत कोकयातुम्|
(8,4।22च्) सुपर्णयातुम् उत गृध्रयातुं दृषदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र ||22||

(8,4।23अ) मा नो रक्षो अभि नढ् यातुमावद् अपोछन्तु मिथुना ये किमीदिनः|
(8,4।23च्) पृथिवी नः पार्थिवात् पात्व् अंहसो ‘न्तरिक्षं दिव्यात् पात्व् अस्मान् ||23||

(8,4।24अ) इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानम् उत स्त्रियं मायया शाशदानाम्|
(8,4।24च्) विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त् सूर्यम् उच्चरन्तम् ||24||

(8,4।25अ) प्रति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश् च सोम जागृतम्|
(8,4।25च्) रक्षोभ्यो वधम् अस्यतम् अशनिं यातुमद्भ्यः ||25|| {11}

(8,5।1अ) अयं प्रतिसरो मणिर् वीरो वीराय बध्यते|
(8,5।1च्) वीर्यवान्त् सपत्नहा शूरवीरः परिपाणः सुमङ्गलः ||1||

(8,5।2अ) अयं मणिः सपत्नहा सुवीरः सहस्वान् वाजी सहमान उग्रः|
(8,5।2च्) प्रत्यक् कृत्या दूषयन्न् एति वीरः ||2||

(8,5।3अ) अनेनेन्द्रो मणिना वृत्रम् अहन्न् अनेनासुरान् पराभावयन् मनीषी|
(8,5।3च्) अनेनाजयद् द्यावापृथिवी उभे इमे अनेनाजयत् प्रदिशश् चतस्रः ||3||

(8,5।4अ) अयं स्राक्त्यो मणिः प्रतीवर्तः प्रतिसरः|
(8,5।4च्) ओजस्वान् विमृधो वशी सो अस्मान् पातु सर्वतः ||4||

(8,5।5अ) तद् अग्निर् आह तद् उ सोम आह बृहस्पतिः सविता तद् इन्द्रः|
(8,5।5च्) ते मे देवाः पुरोहिताः प्रतीचीः कृत्याः प्रतिसरैर् अजन्तु ||5||

(8,5।6अ) अन्तर् दधे द्यावापृथिवी उताहर् उत सूर्यम्|
(8,5।6च्) ते मे देवाः पुरोहिताः प्रतीचीः कृत्याः प्रतिसरैर् अजन्तु ||6||

(8,5।7अ) ये स्राक्त्यं मणिं जना वर्माणि कृण्वते|
(8,5।7च्) सूर्य इव दिवम् आरुह्य वि कृत्या बाधते वशी ||7||

(8,5।8अ) स्राक्त्येन मणिना ऋषिणेव मनीषिणा|
(8,5।8च्) अजैषं सर्वाः पृतना वि मृधो हन्मि रक्षसः ||8||

(8,5।9अ) याः कृत्या आङ्गिरसीर् याः कृत्या आसुरीर् याः|
(8,5।9च्) कृत्याः स्वयंकृता या उ चान्येभिर् आभृताः|
(8,5।9ए) उभयीस् ताः परा यन्तु परावतो नवतिं नाव्या अति ||9||

(8,5।10अ) अस्मै मणिं वर्म बध्नन्तु देवा इन्द्रो विष्णुः सविता रुद्रो अग्निः|
(8,5।10च्) प्रजापतिः परमेष्ठी विराढ् वैश्वानर ऋषयश् च सर्वे ||10|| {12}

(8,5।11अ) उत्तमो अस्य् ओषधीनाम् अनढ्वान् जगताम् इव व्याघ्रः श्वपदाम् इव|
(8,5।11ढ्) यम् अइछामाविदाम तं प्रतिस्पाशनम् अन्तितम् ||11||

(8,5।12अ) स इद् व्याघ्रो भवत्य् अथो सिंहो अथो वृषा|
(8,5।12च्) अथो सपत्नकर्शनो यो बिभर्तीमं मणिम् ||12||

(8,5।13अ) नैनं घ्नन्त्य् अप्सरसो न गन्धर्वा न मर्त्याः|
(8,5।13च्) सर्वा दिशो वि राजति यो बिभर्तीमं मणिम् ||13||

(8,5।14अ) कश्यपस् त्वाम् असृजत कश्यपस् त्वा सम् अइरयत्|
(8,5।14च्) अबिभस् त्वेन्द्रो मानुषे बिभ्रत् संश्रेषिणे ‘जयत्|
(8,5।14ए) मणिं सहस्रवीर्यं वर्म देवा अकृण्वत ||14||

(8,5।15अ) यस् त्वा कृत्याभिर् यस् त्वा दीक्षाभिर् यज्ञैर् यस् त्वा जिघांसति|
(8,5।15च्) प्रत्यक् त्वम् इन्द्र तं जहि वज्रेण शतपर्वणा ||15||

(8,5।16अ) अयम् इद् वै प्रतीवर्त ओजस्वान् संजयो मणिः|
(8,5।16च्) प्रजां धनं च रक्षतु परिपाणः सुमङ्गलः ||16||

(8,5।17अ) असपत्नं नो अधराद् असपत्नं न उत्तरात्|
(8,5।17च्) इन्द्रासपत्नं नः पश्चाज् ज्योतिः शूर पुरस् कृधि ||17||

(8,5।18अ) वर्म मे द्यावापृथिवी वर्माहर् वर्म सूर्यः|
(8,5।18च्) वर्म म इन्द्रश् चाग्निश् च वर्म धाता दधातु मे ||18||

(8,5।19अ) अइन्द्राग्नं वर्म बहुलं यद् उग्रं विश्वे देवा नातिविध्यन्ति सर्वे|
(8,5।19च्) तन् मे तन्वं त्रायतां सर्वतो बृहद् आयुष्मां जरदष्टिर् यथासानि ||19||

(8,5।20अ) आ मारुक्षद् देवमणिर् मह्या अरिष्टतातये|
(8,5।20च्) इमं मेथिम् अभिसंविशध्वं तनूपानं त्रिवरूथम् ओजसे ||20||

(8,5।21अ) अस्मिन्न् इन्द्रो नि दधातु नृम्णम् इमं देवासो अभिसंविशध्वम्|
(8,5।21च्) दीर्घायुत्वाय शतशारदायायुष्मान् जरदष्टिर् यथासत् ||21||

(8,5।22अ) स्वस्तिदा विशां पतिर् वृत्रहा विमृधो वशी|
(8,5।22च्) इन्द्रो बध्नातु ते मणिं जिगीवां अपराजितः|
(8,5।22ए) सोमपा अभयङ्करो वृषा||22||

(8,6।1अ) यौ ते मातोन्ममार्ज जातायाः पतिवेदनौ|
(8,6।1च्) दुर्णामा तत्र मा गृधद् अलिंश उत वत्सपः ||1||

(8,6।2अ) पलालानुपलालौ शर्कुं कोकं मलिम्लुचं पलीजकम्|
(8,6।2च्) आश्रेषं वव्रिवाससम् ऋक्षग्रीवं प्रमीलिनम् ||2||

(8,6।3अ) मा सं वृतो मोप सृप ऊरू माव सृपो ‘न्तरा|
(8,6।3च्) कृणोम्य् अस्यै भेषजं बजं दुर्णामचातनम् ||3||

(8,6।4अ) दुर्णामा च सुनामा चोभा सम्वृतम् इछतः|
(8,6।4च्) अरायान् अप हन्मः सुनामा स्त्रैणम् इछताम् ||4||

(8,6।5अ) यः कृष्णः केश्य् असुर स्तम्बज उत तुण्ढिकः|
(8,6।5च्) अरायान् अस्या मुष्काभ्यां भंससो ‘प हन्मसि ||5||

(8,6।6अ) अनुजिघ्रं प्रमृशन्तं क्रव्यादम् उत रेरिहम्|
(8,6।6च्) अरायां छ्वकिष्किणो बजः पिङ्गो अनीनशत् ||6||

(8,6।7अ) यस् त्वा स्वप्ने निपद्यते भ्राता भूत्वा पितेव च|
(8,6।7च्) बजस् तान्त् सहताम् इतः क्लीबरूपांस् तिरीटिनः ||7||

(8,6।8अ) यस् त्वा स्वपन्तीं त्सरति यस् त्वा दिप्सति जाग्रतीम्|
(8,6।8च्) छायाम् इव प्र तान्त् सूर्यः परिक्रामन्न् अनीनशत् ||8||

(8,6।9अ) यः कृणोति मृतवत्साम् अवतोकाम् इमां स्त्रियम्|
(8,6।9च्) तम् ओषधे त्वं नाशयास्याः कमलम् अञ्जिवम् ||9||

(8,6।10अ) ये शालाः परिनृत्यन्ति सायं गर्दभनादिनः|
(8,6।10च्) कुसूला ये च कुक्षिलाः ककुभाः करुमाः स्रिमाः|
(8,6।10ए) तान् ओषधे त्वं गन्धेन विषूचीनान् वि नाशय ||10|| {14}

(8,6।11अ) ये कुकुन्धाः कुकिरभाः कृत्तीर् दूर्शानि बिभ्रति|
(8,6।11च्) क्लीबा इव प्रनृत्यन्तो वने ये कुर्वते घोषं तान् इतो नाशयामसि ||11||

(8,6।12अ) ये सूर्यं न तितिक्षन्त आतपन्तम् अमुं दिवः|
(8,6।12च्) अरायान् बस्तवासिनो दुर्गन्धींल् लोहितास्यान् मककान् नाशयामसि ||12||

(8,6।13अ) य आत्मानम् अतिमात्रम् अंस आधाय बिभ्रति|
(8,6।13च्) स्त्रीणां श्रोणिप्रतोदिन इन्द्र रक्षांसि नाशय ||13||

(8,6।14अ) ये पूर्वे बध्वो यन्ति हस्ते शृङ्गानि बिभ्रतः|
(8,6।14च्) आपाकेस्थाः प्रहासिन स्तम्बे ये कुर्वते ज्योतिस् तान् इतो नाशयामसि ||14||

(8,6।15अ) येषाम् पश्चात् प्रपदानि पुरः पार्ष्णीः पुरो मुखा|
(8,6।15च्) खलजाः शकधूमजा उरुण्ढा ये च मट्मटाः कुम्भमुष्का अयाशवः|
(8,6।15ए) तान् अस्या ब्रह्मणस् पते प्रतीबोधेन नाशय ||15||

(8,6।16अ) पर्यस्ताक्षा अप्रचङ्कशा अस्त्रैणाः सन्तु पण्ढगाः|
(8,6।16च्) अव भेषज पादय य इमां संविवृत्सत्य् अपतिः स्वपतिं स्त्रियम् ||16||

(8,6।17अ) उद्धर्षिणं मुनिकेशं जम्भयन्तं मरीमृशम्|
(8,6।17च्) उपेषन्तम् उदुम्बलं तुण्ढेलम् उत शालुढम्|
(8,6।17ए) पदा प्र विध्य पार्ष्ण्या स्थालीं गौर् इव स्पन्दना ||17||

(8,6।18अ) यस् ते गर्भं प्रतिमृशाज् जातं वा मारयाति ते|
(8,6।18च्) पिङ्गस् तम् उग्रधन्वा कृणोतु हृदयाविधम् ||18||

(8,6।19अ) ये अम्नो जतान् मारयन्ति सूतिका अनुशेरते|
(8,6।19च्) स्त्रीभागान् पिङ्गो गन्धर्वान् वातो अभ्रम् इवाजतु ||19||

(8,6।20अ) परिसृष्टं धरयतु यद् धितं माव पादि तत्|
(8,6।20च्) गर्भं त उग्रौ रक्षताम् भेषजौ नीविभार्यौ ||20|| {15}

(8,6।21अ) पवीनसात् तङ्गल्वाच् छायकाद् उत नग्नकात्|
(8,6।21च्) प्रजायै पत्ये त्वा पिङ्गः परि पातु किमीदिनः ||21||

(8,6।22अ) द्व्यास्याच् चतुरक्षात् पञ्चपदाद् अनङ्गुरेः|
(8,6।22च्) वृन्ताद् अभि प्रसर्पतः परि पाहि वरीवृतात् ||22||

(8,6।23अ) य आमं मांसम् अदन्ति पौरुषेयं च ये क्रविः|
(8,6।23च्) गर्भान् खादन्ति केशवास् तान् इतो नाशयामसि ||23||

(8,6।24अ) ये सूर्यात् परिसर्पन्ति स्नुषेव श्वशुराद् अधि|
(8,6।24च्) बजश् च तेषां पिङ्गश् च हृदये ‘धि नि विध्यताम् ||24||

(8,6।25अ) पिङ्ग रक्ष जायमानं मा पुमांसं स्त्रियं क्रन्|
(8,6।25च्) आण्ढादो गर्भान् मा दभन् बाधस्वेतः किमीदिनः ||25||

(8,6।26अ) अप्रजास्त्वं मार्तवत्सम् आद् रोदम् अघम् आवयम्|
(8,6।26च्) वृक्षाद् इव स्रजम् कृत्वाप्रिये प्रति मुञ्च तत् ||26|| {16}

(8,7।1अ) या बभ्रवो याश् च शुक्रा रोहिणीर् उत पृश्नयः|
(8,7।1च्) असिक्नीः कृष्णा ओषधीः सर्वा अछावदामसि ||1||

(8,7।2अ) त्रायन्ताम् इमं पुरुसं यक्ष्माद् देवेषिताद् अधि|
(8,7।2च्) यासाम् द्यौः पिता पृथिवी माता समुद्रो मूलं वीरुधां बभूव ||2||

(8,7।3अ) आपो अग्रं दिव्या ओषधयः|
(8,7।3च्) तास् ते यक्ष्मम् एनस्यम् अङ्गादङ्गाद् अनीनशन् ||3||

(8,7।4अ) प्रस्तृणती स्तम्बिनीर् एकशुङ्गाः प्रतन्वतीर् ओषधीर् आ वदामि|
(8,7।4च्) अंशुमतीः कण्ढिनीर् या विशाखा ह्वयामि ते वीरुधो वैश्वदेवीर् उग्राः पुरुषजीवनीः ||4||

(8,7।5अ) यद् वः सहः सहमाना वीर्यं1 यच् च वो बलम्|
(8,7।5च्) तेनेमम् अस्माद् यक्ष्मात् पुरुषं मुञ्चतौषधीर् अथो कृणोमि भेषजम् ||5||

(8,7।6अ) जीवलां नघारिषां जीवन्तीम् ओषधीम् अहम्|
(8,7।6च्) अरुन्धतीम् उन्नयन्तीं पुष्पाम् मधुमतीम् इह हुवे ‘स्मा अरिष्टतातये ||6||

(8,7।7अ) इहा यन्तु प्रचेतसो मेदिनीर् वचसो मम|
(8,7।7च्) यथेमं पारयामसि पुरुषं दुरिताद् अधि ||7||

(8,7।8अ) अग्नेर् घासो अपां गर्भो या रोहन्ति पुनर्णवाः|
(8,7।8च्) ध्रुवाः सहस्रनाम्नीर् भेषजीः सन्त्व् आभृताः ||8||

(8,7।9अ) अवकोल्बा उदकात्मान ओषधयः|
(8,7।9च्) व्यृषन्तु दुरितं तीक्ष्णशृङ्ग्यः ||9||

(8,7।10अ) उन्मुञ्चन्तीर् विवरुणा उग्रा या विषदूषनीः|
(8,7।10च्) अथो बलासनाशनीः कृत्यादूषणीश् च यास् ता इहा यन्त्व् ओषधीः ||10|| {17}

(8,7।11अ) अपक्रीताः सहीयसीर् वीरुधो या अभिष्टुताः|
(8,7।11च्) त्रायन्ताम् अस्मिन् ग्रामे गाम् अश्वं पुरुषं पशुम् ||11||

(8,7।12अ) मधुमन् मूलं मधुमद् अग्रम् आसाम् मधुमन् मध्यं वीरुधां बभूव|
(8,7।12च्) मधुमत् पर्णं मधुमत् पुष्पम् आसां मधोः सम्भक्ता अमृतस्य भक्षो घृतम् अन्नं दुह्रतां गोपुरोगवम्||12||

(8,7।13अ) यावतीः कियतीश् चेमाः पृथिव्याम् अध्य् ओषधीः|
(8,7।13च्) ता मा सहस्रपर्ण्यो मृत्योर् मुञ्चन्त्व् अंहसः ||13||

(8,7।14अ) वैयाघ्रो मणिर् वीरुधां त्रायमानो ‘भिशस्तिपाः|
(8,7।14च्) अमीवाः सर्वा रक्षांस्य् अप हन्त्व् अधि दूरम् अस्मत् ||14||

(8,7।15अ) सिंहस्येव स्तनथोः सं विजन्ते ‘ग्नेर् इव विजन्ते आभृताभ्यः|
(8,7।15च्) गवां यक्ष्मः पुरुषाणां वीरुद्भिर् अतिनुत्तो नाव्या एतु स्रोत्याः ||15||

(8,7।16अ) मुमुचाना ओषधयो ‘ग्नेर् वैश्वानराद् अधि|
(8,7।16च्) भूमिं संतन्वतीर् इत यासां राजा वनस्पतिः ||16||

(8,7।17अ) या रोहन्त्य् आङ्गिरसीः पर्वतेषु समेषु च|
(8,7।17च्) ता नः पयस्वतीः शिवा ओषधीः सन्तु शं हृदे ||17||

(8,7।18अ) याश् चाहं वेद वीरुधो याश् च पश्यामि चक्षुषा|
(8,7।18च्) अज्ञाता जानीमश् च या यासु विद्म च संभृतम् ||18||

(8,7।19अ) सर्वाः समग्रा ओषधीर् बोधन्तु वचसो मम|
(8,7।19च्) यथेमं पारयामसि पुरुषम् दुरिताद् अधि ||19||

(8,7।20अ) अश्वत्थो दर्भो वीरुधां सोमो राजामृतं हविः|
(8,7।20च्) व्रीहिर् यवश् च भेषजौ दिवसि पुत्राव् अमर्त्यौ ||20|| {18}

(8,7।21अ) उज् जिहीध्वे स्तनयत्य् अभिक्रन्दत्य् ओषधीः|
(8,7।21च्) यदा वः पृश्निमातरः पर्जन्यो रेतसावति ||21||

(8,7।22अ) तस्यामृतस्येमं बलं पुरुषं पययामसि|
(8,7।22च्) अथो कृणोमि भेषजं यथासच् छतहायनः ||22||

(8,7।23अ) वराहो वेद वीरुधं नकुलो वेद भेषजीम्|
(8,7।23च्) सर्पा गन्धर्वा या विदुस् ता अस्मा अवसे हुवे ||23||

(8,7।24अ) याः सुपर्णा आङ्गिरसीर् दिव्या या रघतो विदुः|
(8,7।24च्) वयांसि हंसा या विदुर् यास् च सर्वे पतत्रिणः|
(8,7।24ए) मृगा या विदुर् ओषधीस् ता अस्मा अवसे हुवे ||24||

(8,7।25अ) यावतीनाम् ओषधीनां गावः प्राश्नन्त्य् अघ्न्या यवतीनाम् अजावयः|
(8,7।25च्) तावतीस् तुभ्यम् ओषधीः शर्म यछन्त्व् आभृताः ||25||

(8,7।26अ) यावतीषु मनुष्या भेषजं भिषजो विदुः|
(8,7।26च्) तावतीर् विश्वभेषजीर् आ भरामि त्वाम् अभि ||26||

(8,7।27अ) पुष्पवतीः प्रसूमतीः फलिनीर् अफला उत|
(8,7।27च्) संमातर इव दुह्राम् अस्मा अरिष्टतातये ||27||

(8,7।28अ) उत् त्वाहार्षं पञ्चशलाद् अथो दशशलाद् उत|
(8,7।28च्) अथो यमस्य पढ्वीशाद् विश्वस्माद् देवकिल्बिषात् ||28|| {19}

(8,8।1अ) इन्द्रो मन्थतु मन्थिता शक्रः शूरः पुरंदरः|
(8,8।1च्) यथा हनाम सेना अमित्राणां सहस्रशः ||1||

(8,8।2अ) पूतिरज्जुर् उपध्मानी पूतिं सेनां कृणोत्व् अमूम्|
(8,8।2च्) धूमम् अग्निम् परादृश्या ‘मित्रा हृत्स्व् आ दधतां भयम् ||2||

(8,8।3अ) अमून् अश्वत्थ निः शृणीहि खादामून् खदिराजिरम्|
(8,8।3च्) ताजद्भङ्ग इव भजन्तां हन्त्व् एनान् वधको वधैः ||3||

(8,8।4अ) परुषान् अमून् परुषाह्वः कृणोतु हन्त्व् एनान् वधको वधैः|
(8,8।4च्) क्षिप्रं शर इव भजन्तां बृहज्जालेन संदिताः ||4||

(8,8।5अ) अन्तरिक्षं जालम् आसीज् जालदण्ढा दिशो महीः|
(8,8।5च्) तेनाभिधाय दस्यूनां शक्रः सेनाम् अपावपत् ||5||

(8,8।6अ) बृहद् धि जालं बृहतः शक्रस्य वाजिनीवतः|
(8,8।6च्) तेन शत्रून् अभि सर्वान् न्य् उब्ज यथा न मुच्यातै कतमश् चनैषाम् ||6||

(8,8।7अ) बृहत् ते जालं बृहत इन्द्र शूर सहस्रार्घस्य शतवीर्यस्य|
(8,8।7च्) तेन शतं सहस्रम् अयुतं न्यर्बुदं जघान शक्रो दस्यूनाम् अभिधाय सेनया ||7||

(8,8।8अ) अयं लोको जालम् आसीच् छक्रस्य महतो महान्|
(8,8।8च्) तेनाहम् इन्द्रजालेनामूंस् तमसाभि दधामि सर्वान् ||8||

(8,8।9अ) सेदिर् उग्रा व्यृद्धिर् आर्तिश् चानपवाचना|
(8,8।9च्) श्रमस् तन्द्रीश् च मोहश् च तैर् अमून् अभि दधामि सर्वान् ||9||

(8,8।10अ) मृत्यवे ‘मून् प्र यछामि मृत्युपाशैर् अमी सिताः|
(8,8।10च्) मृत्योर् ये अघला दूतास् तेभ्य एनान् प्रति नयामि बद्ध्वा ||10|| {20}

(8,8।11अ) नयतामून् मृत्युदूता यमदूता अपोम्भत|
(8,8।11च्) परःसहस्रा हन्यन्तां तृणेढ्ह्व् एनान् मत्यं भवस्य ||11||

(8,8।12अ) साध्या एकं जालदण्ढम् उद्यत्य यन्त्य् ओजसा|
(8,8।12च्) रुद्रा एकं वसव एकम् आदित्यैर् एक उद्यतः ||12||

(8,8।13अ) विश्वे देवाः उपरिष्टाद् उब्जन्तो यन्त्व् ओजसा|
(8,8।13च्) मध्येन घ्नन्तो यन्तु सेनाम् अङ्गिरसो महीम् ||13||

(8,8।14अ) वनस्पतीन् वानस्पत्यान् ओषधीर् उत वीरुधः|
(8,8।14च्) द्विपाच् चतुष्पाद् इष्णामि यथा सेनाम् अमूं हनन् ||14||

(8,8।15अ) गन्धर्वाप्सरसः सर्पान् देवान् पुण्यजनान् पितॄन्|
(8,8।15च्) दृष्टान् अदृष्टान् इष्णामि यथा सेनाम् अमूं हनन् ||15||

(8,8।16अ) इम उप्ता मृत्युपाशा यान् आक्रम्य न मुच्यसे|
(8,8।16च्) अमुष्या हन्तु सेनाया इदं कूटं सहस्रशः ||16||

(8,8।17अ) घर्मः समिद्धो अग्निनायं होमः सहस्रहः|
(8,8।17च्) भवश् च पृश्निबाहुश् च शर्व सेनाम् अमूं हतम् ||17||

(8,8।18अ) मृत्योर् आषम् आ पद्यन्तां क्षुधं सेदिं वधम् भयम्|
(8,8।18च्) इन्द्रश् चाक्षुजालाभ्यां शर्व सेनाम् अमूं हतम् ||18||

(8,8।19अ) पराजिताः प्र त्रसतामित्रा नुत्ता धावत ब्रह्मणा|
(8,8।19च्) बृहस्पतिप्रनुत्तानां मामीषां मोचि कश् चन ||19||

(8,8।20अ) अव पद्यन्ताम् एषाम् आयुधानि मा शकन् प्रतिधाम् इषुम्|
(8,8।20च्) अथैषां बहु बिभ्यताम् इषवः घ्नन्तु मर्मणि ||20||

(8,8।21अ) सं क्रोशताम् एनान् द्यावापृथिवी सम् अन्तरिक्षं सह देवताभिः|
(8,8।21च्) मा ज्ञातारं मा प्रतिष्ठां विदन्त मिथो विघ्नाना उप यन्तु मृत्युम् ||21||

(8,8।22अ) दिशश् चतस्रो ‘श्वतर्यो देवरथस्य पुरोदाशाः शफा अन्तरिक्षम् उद्धिः|
(8,8।22च्) द्यावापृथिवी पक्षसी ऋतवो ‘भीशवो ‘न्तर्देशाः किम्करा वाक् परिरथ्यम् ||22||

(8,8।23अ) संवत्सरो रथः परिवत्सरो रथोपस्थो विराढ् ईषाग्नी रथमुखम्|
(8,8।23च्) इन्द्रः सव्यष्ठाश् चन्द्रमाः सारथिः ||23||

(8,8।24अ) इतो जयेतो वि जय सं जय जय स्वाहा|
(8,8।24च्) इमे जयन्तु परामी जयन्तां स्वाहैभ्यो दुराहामीभ्यः|
(8,8।24ए) नीललोहितेनामून् अभ्यवतनोमि ||24|| {21}

(8,9।1अ) कुतस् तौ जातौ कतमः सो अर्धः कस्माल् लोकात् कतमस्याः पृथिव्याः|
(8,9।1च्) वत्सौ विराजः सलिलाद् उद् अइतां तौ त्वा पृछामि कतरेण दुग्धा ||1||

(8,9।2अ) यो अक्रन्दयत् सलिलं महित्वा योनिं कृत्वा त्रिभुजं शयानः|
(8,9।2च्) वत्सः कामदुघो विराजः स गुहा चक्रे तन्वः पराचैः ||2||

(8,9।3अ) यानि त्रीणि बृहन्ति येषां चतुर्थं वियुनक्ति वाचम्|
(8,9।3च्) ब्रह्मैनद् विद्यात् तपसा विपश्चिद् यस्मिन्न् एकं युज्यते यस्मिन्न् एकम् ||3||

(8,9।4अ) बृहतः परि सामानि षष्ठात् पञ्चाधि निर्मिता|
(8,9।4च्) बृहद् बृहत्या निर्मितं कुतो ‘धि बृहती मिता ||4||

(8,9।5अ) बृहती परि मात्राया मातुर् मात्राधि निर्मिता|
(8,9।5च्) माया ह जज्ञे मायाया मायाया मातली परि ||5||

(8,9।6अ) वैश्वानरस्य प्रतिमोपरि द्यौर् यावद् रोदसी विबबाधे अग्निः|
(8,9।6च्) ततः षष्ठाद् आमुतो यन्ति स्तोमा उद् इतो यन्त्य् अभि षष्ठम् अह्नः ||6||

(8,9।7अ) षट् त्वा पृछाम ऋषयः कश्यपेमे त्वं हि युक्तं युयुक्षे योग्यं च|
(8,9।7च्) विराजम् आहुर् ब्रह्मणः पितरं तां नो वि धेहि यतिधा सखिभ्यः ||7||

(8,9।8अ) यां प्रच्युताम् अनु यज्ञाः प्रच्यवन्त उपतिष्ठन्त उपतिष्ठमानाम्|
(8,9।8च्) यस्या व्रते प्रसवे यक्षम् एजति सा विराट् ऋषयः परमे व्योमन् ||8||

(8,9।9अ) अप्राणैति प्राणेन प्राणतीनां विराट् स्वराजम् अभ्य् एति पश्चात्|
(8,9।9च्) विश्वं मृशन्तीम् अभिरूपां विराजं पश्यन्ति त्वे न त्वे पश्यन्त्य् एनाम् ||9||

(8,9।10अ) को विराजो मिथुनत्वं प्र वेद क ऋतून् क उ कल्पम् अस्याः|
(8,9।10च्) क्रमान् को अस्याः कतिधा विदुग्धान् को अस्या धाम कतिधा व्युष्टीः ||10|| {22}

(8,9।11अ) इयम् एव सा या प्रथमा व्यौछद् आस्व् इतरासु चरति प्रविष्टा|
(8,9।11च्) महान्तो अस्यां महिमानो अन्तर् वधूर् जिगाय नवगज् जनित्री ||11||

(8,9।12अ) छन्दःपक्षे उषसा पेपिशाने समानं योनिम् अनु सं चरेमे|
(8,9।12च्) सूर्यपत्नी सं चरतः प्रजानती केतुमती अजरे भूरिरेतसा ||12||

(8,9।13अ) ऋतस्य पन्थाम् अनु तिस्र आगुस् त्रयो घर्मा अनु रेत आगुः|
(8,9।13च्) प्रजाम् एका जिन्वत्य् ऊर्जम् एका राष्ट्रम् एका रक्षति देवयूनाम् ||13||

(8,9।14अ) अग्नीषोमाव् अदधुर् या तुरीयासीद् यज्ञस्य पक्षाव् ऋषयः कल्पयन्तः|
(8,9।14च्) गायत्रीं त्रिष्टुभं जगतीम् अनुष्टुभं बृहदर्कीं यजमानाय स्वर् आभरन्तीम् ||14||

(8,9।15अ) पञ्च व्युष्टीर् अनु पञ्च दोहा गां पञ्चनाम्नीम् ऋतवो ‘नु पञ्च|
(8,9।15च्) पञ्च दिशः पञ्चदशेन कॢप्तास् ता एकमूर्ध्नीर् अभि लोकम् एकम् ||15||

(8,9।16अ) षट् जाता भूता प्रथमजा ऋतस्य षट् उ सामानि षटहं वहन्ति|
(8,9।16च्) षट्योगं सीरम् अनु सामसाम षट् आहुर् द्यावापृथिवीः षट् उर्वीः ||16||

(8,9।17अ) षढ् आहुः शीतान् षढ् उ मास उष्णान् ऋतुं नो ब्रूत यतमो ‘तिरिक्तः|
(8,9।17च्) सप्त सुपर्णाः कवयो नि षेदुः सप्त छन्दांस्य् अनु सप्त दीक्षाः ||17||

(8,9।18अ) सप्त होमाः समिधो ह सप्त मधूनि सप्त ऋतवो ह सप्त|
(8,9।18च्) सप्ताज्यानि परि भूतम् आयन् ताः सप्तगृध्रा इति शुश्रुमा वयम् ||18||

(8,9।19अ) सप्त छन्दांसि चतुरुत्तराण्य् अन्यो अन्यस्मिन्न् अध्य् आर्पितानि|
(8,9।19च्) कथं स्तोमाः प्रति तिष्ठन्ति तेषु तानि स्तोमेषु कथम् आर्पितानि ||19||

(8,9।20अ) कथं गायत्री त्रिवृतं व्य् आप कथं त्रिष्टुप् पञ्चदशेन कल्पते|
(8,9।20च्) त्रयस्त्रिंशेन जगती कथम् अनुष्टुप् कथम् एकविंशः ||20|| {23}

(8,9।21अ) अष्ट जाता भूता प्रथमजा ऋतस्याष्टेन्द्र ऋत्विजो दैव्या ये|
(8,9।21च्) अष्टयोनिर् अदितिर् अष्टपुत्रास्तमीं रात्रिम् अभि हव्यम् एति ||21||

(8,9।22अ) इत्थं श्रेयो मन्यमानेदम् आगमं युष्माकं सख्ये अहम् अस्मि शेवा|
(8,9।22च्) समानजन्मा क्रतुर् अस्ति वः शिवः स वः सर्वाः सं चरति प्रजानन् ||22||

(8,9।23अ) अष्टेन्द्रस्य षढ् यमस्य ऋषीणां सप्त सप्तधा|
(8,9।23च्) अपो मनुष्यान् ओषधीस् तां उ पञ्चानु सेचिरे ||23||

(8,9।24अ) केवलीन्द्राय दुदुहे हि गृष्टिर् वशम् पीयूषं प्रथमं दुहाना|
(8,9।24च्) अथातर्पयच् चतुरश् चतुर्धा देवान् मनुष्यां असुरान् उत ऋषीन् ||24||

(8,9।25अ) को नु गौः क एकऋषिः किम् उ धाम का आशिषः|
(8,9।25च्) यक्षम् पृथिव्याम् एकवृद् एकर्तुः कतमो नु सः ||25||

(8,9।26अ) एको गौर् एक एकऋषिर् एकं धामैकधाशिषः|
(8,9।26च्) यक्षं पृथिव्याम् एकवृद् एकर्तुर् नाति रिच्यते ||26|| {24}

(8,10।1अ) विराढ् वा इदम् अग्र आसीत् तस्या जातायाः सर्वम् अबिभेद् इयम् एवेदं भविष्यतीति ||1||

(8,10।2अ) सोद् अक्रामत् सा गार्हपत्ये न्य् अक्रामत्|
(8,10।2च्) गृहमेधी गृहपतिर् भवति य एवं वेद ||2||

(8,10।3अ) सोद् अक्रामत् साहवनीये न्य् अक्रामत्|
(8,10।3च्) यन्त्य् अस्य देवा देवहूतिं प्रियो देवानां भवति य एवं वेद ||3||

(8,10।4अ) सोद् अक्रामत् सा दक्षिणाग्नौ न्य् अक्रामत्|
(8,10।4च्) यज्ञर्तो दक्षिणीयो वासतेयो भवति य एवं वेद ||4||

(8,10।5अ) सोद् अक्रामत् सा सभायां न्य् अक्रामत्|
(8,10।5च्) यन्त्य् अस्य सभां सभ्यो भवति य एवं वेद ||5||

(8,10।6अ) सोद् अक्रामत् सा समितौ न्य् अक्रामत्|
(8,10।6च्) यन्त्य् अस्य समितिं सामित्यो भवति य एवं वेद ||6||

(8,10।7अ) सोद् अक्रामत् सामन्त्रणे न्य् अक्रामत्|
(8,10।7च्) यन्त्य् अस्यामन्त्रणम् आमन्त्रणीयो भवति य एवं वेद ||7|| {25}

(8,10।8अ) सोद् अक्रामत् सान्तरिक्षे चतुर्धा विक्रान्तातिष्ठत् ||8||

(8,10।9अ) तां देवमनुष्या अब्रुवन्न् इयम् एव तद् वेद यद् उभय उपजीवेमेमाम् उप ह्वयामहा इति ||9||

(8,10।10अ) ताम् उपाह्वयन्त ||10||

(8,10।11अ) ऊर्ज एहि स्वध एहि सूनृत एहीरावत्य् एहीति ||11||

(8,10।12अ) तस्या इन्द्रो वत्स आसीद् गायत्र्य् अभिधान्य् अभ्रम् ऊधः ||12||

(8,10।13अ) बृहच् च रथंतरं च द्वौ स्तनाव् आस्तां यज्ञायज्ञियं च वामदेव्यं च द्वौ ||13||

(8,10।14अ) ओषधीर् एव रथंतरेण देवा अदुह्रन् व्यचो बृहता ||14||

(8,10।15अ) अपो वामदेव्येन यज्ञं यज्ञायज्ञियेन ||15||

(8,10।16अ) ओषधीर् एवास्मै रथंतरं दुहे व्यचो बृहत् ||16||

(8,10।17अ) अपो वामदेव्यं यज्ञं यज्ञायज्ञियं य वेद ||17|| {26}

(8,10।18अ) सोद् अक्रामत् सा वनस्पतीन् आगछत् तां वनस्पतयो ‘घ्नत सा संवत्सरे सम् अभवत्|
(8,10।18च्) तस्माद् वनस्पतीनां संवत्सरे वृक्णम् अपि रोहति वृश्चते ‘स्याप्रियो भ्रातृव्यो य एवं वेद ||18||

(8,10।19अ) सोद् अक्रामत् सा पितॄन् आगछत् तां पितरो ‘घ्नत सा मासि सम् अभवत्|
(8,10।19च्) तस्मात् पितृभ्यो मास्य् उपमास्यं ददति प्र पितृयाणं पन्थां जानाति य एवं वेद ||19||

(8,10।20अ) सोद् अक्रामत् सा देवान् आगछत् तां देवा अघ्नत सार्धमासे सम् अभवत्|
(8,10।20च्) तस्माद् देवेभ्यो ‘र्धमासे वषट् कुर्वन्ति प्र देवयानं पन्थां जानाति य एवं वेद ||20||

(8,10।21अ) सोद् अक्रामत् सा मनुष्यान् आगछत् तां मनुष्या अघ्नत सा सद्यः सम् अभवत्|
(8,10।21च्) तस्मान् मनुष्येभ्य उभयद्युर् उप हरन्त्य् उपास्य गृहे हरन्ति य एवं वेद ||21|| {27}

(8,10।22अ) सोद् अक्रामत् सासुरान् आगछत् ताम् असुरा उपाह्वयन्त माय एहीति|
(8,10।22च्) तस्या विरोचनः प्राह्रादिर् वत्स आसीद् अयस्पात्रं पात्रम्|
(8,10।22ए) तां द्विमूर्धार्त्व्यो ‘धोक् तां मायाम् एवाधोक् ||
(8,10।22ग्) तां मायाम् असुरा उप जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||22||

(8,10।23अ) सोद् अक्रामत् सा पितॄन् आगछत् तां पितर उपाह्वयन्त स्वध एहीति|
(8,10।23च्) तस्या यमो राजा वत्स आसीद् रजतपात्रं पात्रम्|
(8,10।23ए) ताम् अन्तको मार्त्यवो ‘धोक् तां स्वधाम् एवाधोक्|
(8,10।23ग्) तां स्वधां पितर उप जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||23||

(8,10।24अ) सोद् अक्रामत् सा मनुष्यान् आगछत् तां मनुष्या उपाह्वयन्तेरावत्य् एहीति|
(8,10।24च्) तस्या मनुर् वैवस्वतो वत्स आसीत् पृथिवी पात्रम्|
(8,10।24ए) तां पृथी वैन्यो ‘धोक् तां कृषिं च सस्यं चाधोक्|
(8,10।24ग्) ते स्वधां कृषिं च सस्यं च मनुष्या उप जीवन्ति कृष्टराधिर् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||24||

(8,10।25अ) सोद् अक्रामत् सा सप्तऋषीन् आगछत् तां सप्तऋषय उपाह्वयन्त ब्रह्मण्वत्य् एहीति|
(8,10।25च्) तस्याः सोमो राजा वत्स आसीच् छन्दः पात्रम्|
(8,10।25ए) तां बृहस्पतिर् आङ्गिरसो ‘धोक् तां ब्रह्म च तपश् चाधोक्|
(8,10।25ग्) तद् ब्रह्म च तपश् च सप्तऋषय उप जीवन्ति ब्रह्मवर्चस्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||25|| {28}

(8,10।26अ) सोद् अक्रामत् सा देवान् आगछत् तां देवा उपाह्वयन्तोर्ज एहीति|
(8,10।26च्) तस्या इन्द्रो वत्स आसीच् चमसः पात्रम्|
(8,10।26ए) तां देवः सविताधोक् ताम् ऊर्जाम् एवाधोक्|
(8,10।26ग्) तां ऊर्जां देवा उप जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||26||

(8,10।27अ) सोद् अक्रामत् सा गन्धर्वाप्सरस आगछत् तां गन्धर्वाप्सरस उपाह्वयन्त पुण्यगन्ध एहीति|
(8,10।27च्) तस्याश् चित्ररथः सौर्यवर्चसो वत्स आसीत् पुष्करपर्णं पात्रम्|
(8,10।27ए) तां वसुरुचिः सौर्यवर्चसो ‘धोक् तां पुण्यम् एव गन्धम् अधोक्|
(8,10।27ग्) तं पुण्यं गन्धं गन्धर्वाप्सरस उप जीवन्ति पुण्यगन्धिर् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||27||

(8,10।28अ) सोद् अक्रामत् सेतरजनान् आगछत् ताम् इतरजना उपाह्वयन्त तिरोध एहीति|
(8,10।28च्) तस्याः कुबेरो वैश्रवणो वत्स आसीद् आमपात्रं पात्रम्|
(8,10।28ए) तां रजतनाभिः कबेरको ‘धोक् तां तिरोधाम् एवाधोक्|
(8,10।28ग्) तां तिरोधाम् अतिरजना पितर उप जीवन्ति तिरो धत्ते सर्वं पाप्मानम् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||28||

(8,10।29अ) सोद् अक्रामत् सा सर्पान् आगछत् तां सर्पा उपाह्वयन्त विषवत्य् एहीति|
(8,10।29च्) तस्यास् तक्षको वैशलेयो वत्स आसीद् अलाबुपात्रं पात्रं|
(8,10।29ए) तां धृतराष्ट्र अइरावतो ‘धोक् तां विषम् एवाधोक्|
(8,10।29ग्) तद् विषं सर्वा उप जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ||29|| {29}

(8,10।30अ) तद् यस्मा एवं विदुषे ‘लाबुनाभिषिञ्चेत् प्रत्याहन्यात् ||30||

(8,10।31अ) न च प्रत्याहन्यान् मनसा त्वा प्रत्याहन्मीति प्रत्याहन्यात् ||31||

(8,10।32अ) यत् प्रत्याहन्ति विषम् एव तत् प्रत्याहन्ति ||32||

(8,10।33अ) विषम् एवास्याप्रियं भ्रातृव्यम् अनुविषिच्यते य एवं वेद ||33|| {30}

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>